…και μετά….

..και μετα
μετά πήρε την άμαξα , και μπήκε στο Ναό.
Η Αγία Σοφία , η Εκκλησία των Εκκλησιών..

Χτες τον περίμενε όλο το βράδυ στο κρεββάτι της , δεν φάνηκε… Ο Ιουστινιανός περνά περισσότερη ώρα με το Βυζαντιο παρά με μένα. Υπέροχη ψαλμωδία. Πόσος καιρός περασε απο τότε…

Τότε είδε μπροστά της το Ναό να κατεδαφίζεται. Είδε τα χειρουβίμ να τρέχουν αλλαφιασμένα. Κάτι παράξενες στρογγυλες αψίδες ήταν πάνω απο την Ωραία Πύλη. Με περίεργα , με ακατανόητα γραμματα. Σαν αραβικά.

Τι περίεργη φύση η γυναικεία. Πριν ένα μήνα στην Στάση παραλίγο  να λιγοψυχήσει .. Τον κράτησε, όπως έπρεπε. Έχω γνωρίσει πολλούς άντρες. Όσοι μαγάπησαν πραγματικά αποθεώθηκαν..

Πόσος καιρός είχε περάσει; Τα χρόνια ποτέ δεν τα μέτρησε με νούμερα και αριθμούς. Αδυνατεί. Τα μετρά μόνο με έρωτες. Εϊναι γεννημένη γιαυτο. Στα τρυφερά της νιάτα , ο Περικλής. Τώρα ο Ιουστινιανός. Αύριο ποιος ξέρει; Μπορεί να είναι εκείνος ο στρατηλάτης από την Δύση , που θα προσπαθήσει να ενώσει την Ευρώπη…

Μοιράζει απλόχερα τους χυμούς της ,και προβλέπει τις καταστροφες -καμιά φορά τις φέρνει κιολας. Όπως τώρα ,εδώ , κοίτα πως τρομάξαν οι αγγέλοι , ανέβηκαν ψηλα΄, οι ψαλτάδες δεν ακούγονται, πνιγονται στον ίδιο τον αχό τους.. Να δεις , αυτός ο τόπος , αυτό το μέρος , αυτός ο Ναός  , έχει μεγάλη δυστυχία να περασει..

Σαν να αρχισαν ήδη τα καντήλια να σιγοσβήνουν..

και΄μετα΄…

…και μετά…

και μετά….
μετά άφησα ένα ακόμα μικρο δαχτυλιδι καπνού μεσα απο τα χείλη μου.. Παχνιδιάρικο πλάσμα.. Έκλαψα πολύ χτες. Πόνεσα. Τέλος όμως.
Τι είναι η ζωή μωρέ; Μια χούφτα  στιγμές άλλες τρυφερές και άλλες πικρές. Και πως τα καταφέρνουμε οι άνθρωποι και τις τρυφερές τις σκεφτόμαστε  περισσότερο , και τις πικρές τις θυμόμαστε πάντα με τρυφερότητα, και έτσι , να , η μπαλάτζα ‘πέφτει’  προς την Ευτυχία και ακόμη και να προσπαθήσεις  δεν μπορείς να σαι για πολύ δυστυχισμένος… Σου κλείνει το μάτι η χαρά , σου σκάει εκείνο το χαμογελάκι  το στραβό ,  το τόσο πικάντικο , το ναζιάρικο…

Παλαιότερα είχα εκείνη τη δαιμονισμένη ιδέα.. πως μου χει φερθεί τόσο καλά η ζωή  που δεν μπορεί , κάτι  άσχημο με περιμενει στην γωνια… Ανόητες φοβίες..  ΕΓΩ έχω φερθεί καλά στην ζωή  , εγώ έχω πάρει  κάθε κακό και έχω βρει το καλό μέσα του (παντα υπάρχει γία ενα δυνατό άνθρωπο και εγωιστή..) Εγώ έχω μετατρέψει την δυστυχία σε δημιουργία…

Όλα θα παν καλά. Όλα είναι μπροστά μου. Μικρή ή μεγάλη  τουλάχιστον δεν την ξοδεύω…Την αφιερώνω σε αυτούς που αγαπώ. Σε αυτούς που εκτιμώ.  Σε αυτούς για τους οποίους δεν πρόκειται να αφήσω ποτέ  το χαμόγελο και την ελπίδα από την ζωή μου…

Είπαμε, στο χαμόγελο της Πλάσης, εγώ είμαι στο μικρό έκείνο σημείο  που σμίγει το  ανασηκωμένο  τέρμα του χειλιού  μετις πρώτες ρυτίδες του προσώπου…

…και μετά…

και μετά…..

…και μετά …
μετά πέταξε ,χορτασμένο , σε ένα άλλο παραθύρι.
τιτίβισε διστακτικό- το σύννεφο πάντα κοντά του.

Του άνοιξε με τα είκοσι χρόνια της , απόσταση απο το χτες.
¶νοιξε να ακούσει το μήνυμά του, λάτρευε τα πουλιά , τα στελνε με μηνύματα στον κόσμο γύρω… Και ζούσε με την ψευδαίσθηση πως τα μοίραζε, ο φτερωτός της ταχυδρόμος..

“Ποσο παιδί είσαι κορίτσι μου “, την μάλωνε ο Συμβιβασμός της  κάθε βράδυ , όταν της έδινε ένα φιλί στο μάγουλο , λίγο πριν της γυρίσει πλευρό να κοιμηθεί..

Γιατί στο μάγουλο; Ποτέ δεν το κατάλαβε…
Οι έρωτες φιλάν στα χείλη. ..

Του άνοιξε του φτερωτού της φίλου. Αρνήθηκε τα ψίχουλά της . “ΤαΪσμένο μου ρθες?” αναρωτήθηκε…

ένοιωσε στον αέρα την μυρωδιά , την γνώριμη, την μυρωδιά την δικιά του…
Αχ τι κάνει το σούρουπο..Μεγαλώσαμε και παραμένουμε τόσο ευαίσθητoι με τα παιχνίδια της μνήμης..
Και θαρρώ , πως να , αυτή η μυρωδιά , η γνώριμη , ανήκει σε κάποιο καλοκαίρι. Σε κάποιο μικρό καρνάγιο , τότε που ήμουν ακόμη Εκείνη. Εκείνη που χε το θράσος να ονειρεύεται, να αμφιβαλλει για τα πάντα , να αμφισβητεί , να αγαπά με πάθος..

Η πόρτα άνοιξε . Ο Συμβιβασμός μπήκε στην κάμαρα , έκλεισε το παράθυρο διώχνοντας τον φτερωτό της φίλο ,  το καρνάγιο ,  την μυρωδιά  , το καλοκαίρι…

“Θα κρυώσεις. Πόσο παιδί είσαι κορίτσι μου.”
είπε μαλακά , και την φίλήσε στο μάγουλο…

και μετά;….

και μετά , ήπιαν το καφεδάκι που τους κέρασε ο Θεός , λίγο πριν την πρώτη μπόρα.. Γλυκό καφέ , με θύμισες από το νησί , -ποτε ήταν;- κάποιο καλοκαίρι…

της το λεγε ξανα και ξανα , νησιά οι άνθρωποι , μόνοι ,ξέχωροι…

αρνηση να το δεχτεί ,άρνηση να το κατανοήσει.. Θηλυκός εγωισμός. Θα παίρνω την βάρκα μου και θα ρχομαι , του απαντούσε καιη μικρή σαλαμάνδρα έβγαζε την γλώσσα της περιπαιχτικά στον ήλιο…

Κι αυτό που ζήσαμε , ξέρεις , ξέρεις τι είναι; Μια εκδρομή στο βλέμμα του Θεού.

 Δεν υπάρχουν πια εκδρομές. Και οι βάρκες βουλιάξαν. Και οι μαρίνες πολυκαίρισαν και χαλάσαν. Και τα μουσκεμένα μάτια αγναντεύουν μόνο θαλασσες και πελάγη…

Που είναι το πανάκι το λευκό ; Που είναι το κορίτσι , το πρώτο , αυτο που μου χάρισε την πλάση όλη;

 Που είσαι ;

Κανένας δεν απάντησε. Ούτε καν εγώ , και ας ματώνανε τα αφτιά μου απο τα βογγητά σου. Ούτε καν εγώ, η Βαρκα σου…

 Και μετά….

Αν αγαπήσεις

μία φορά στην ζωή σου…

αγαπάς πάντα; και για πάντα;;

 

Τείνω να απαντήσω ναι.  Μπορείς να ερωτευτείς, μπορείς να καψουρευτείς, αλλά αγαπάς βαθιά , έντονα , αληθινά μόνο μία φορά. Οι περισσότεροι από εμάς όμως, δεν έχουν νοιώσει ποτέ αυτήν την πραγματική , αιώνια, ανεξάντλητη, αειθαλή , μοναδική αγάπη.

 Πως έλεγε ο Ελύτης; Μια φορά στα Χίλια Χρόνια γίνεται η Αγάπη Αιώνια.. Να χεις τύχη, Να χεις τύχη και η Χρονιά να σου Πετύχει..

Και μετράμε 33 ημέρες πριν την Νέα Χρονιά…

εύχομαι να σου πετύχει!

Νανούρισμα..

Θα κεντήσω,

Πάνω στ’ αλόγου μου την σέλα

Με σμαραγδόπετρες σωρό

Του φεγγαριού το  πήγαιν-έλα

Στο πελαγίσιο  το νερό

Αγόρι μου αγόρι μου , αγόρι μου να σε χαρώ

 

Θα κεντήσω ,

Πάνω στο δίκοπο σου λάζο

Το βλέμμα σου το καθαρό

Αυτό το βλέμμα το γαλάζο

Που δεν χορταινω να θωρώ

Αγόρι μου αγόρι μου , αγόρι μου να σε χαρώ.

Για τον Δημήτρη Τσοβόλα

Το παρόν αποτελεί αναδημοσίευση του άρθρου του Νίκου Νικολάου, για τον Δημήτρη Τσοβόλα. Το πρώτο καθαρά πολιτικό άρθρο του “Μπούρμπουρα” , αφορά έναν μη εν ενεργεία πολιτικό – και επειδή είμαι αρκετά μικρή για να τον γνωρίζω ως υπουργό οικονομικών, αφήνω λοιπόν τον λόγο σε έναν δημοσιογράφο που όπως ο ίδιος ομολογεί ‘εχει γράψει πολλά επικριτικά σχόλια ‘  για αυτόν.  Τον Δημήτρη Τσοβόλα συνάντησα για πρώτη φορά προ διετίας στο Παρίσι , στο Λούβρο. Χριστούγεννα, είχε πάει για ταξίδι αναψυχής με την γυναίκα του. Τον ξανασυνάντησα σήμερα, που γνωριστήκαμε και προσωπικά. Έχω γνωρίσει πολιτικούς, δικηγόρους και δημοσιογράφους. Θέλω να πιστεύω ότι μπορώ να διακρίνω την σεμνότητα και την αξιοπρέπεια. Εντυπωσιάστηκα (και δεν μου συμβαίνει συχνά) από τον άνθρωπο αυτόν, που μου φέρθηκε πατρικά και συνάμα συναδελφικά , καταρρίπτοντας  με την πολύωρη συζήτησή μας , έναν έναν όλους τους αστικούς μύθους που θέλουν τους πολιτικούς επαγγελματίες ψεύτες  και ηθικά ανάλγητους. Τον Δημήτρη Τσοβόλα και τον χώρο από τον οποίο προέρχεται και τον οποίο υπηρέτησε δεν τον ψήφισα ποτέ και ούτε  νομίζω θα μπορούσα- ως ιδιοσυγκρασία και ως πολιτική σκέψη και καταβολή. Αλλά είμαι σίγουρη, μετά την σημερινή μέρα, ότι αν είχαμε 300 Δημήτρηδες Τσοβόλες στο Ελληνικό Κοινοβούλιο, η Ηθική της Πολιτικής, η Αξιοκρατία, τα ερείσματα  της Κοινωνίας μας και το Κοινωνικό Κράτος  της Πολιτείας μας θα ήταν αξιοζήλευτα…

Αφηγησεις: Η προκατάληψη και η αλήθεια για τον Δημήτρη Τσοβόλα

Tου Νικου Νικολαου   Πόσα επικριτικά άρθρα δεν έχω άραγε γράψει στην «Καθημερινή» της περιόδου ’81-’89 για την πολιτική του Δημήτρη Τσοβόλα στο υπουργείο Οικονομικών; Τώρα που ξεφυλλίζω τους παλαιούς τόμους, ανακαλύπτω δεκάδες πικρόχολα σχόλια εναντίον του! Πόσες φορές, επίσης, σε τηλεοπτικές συζητήσεις δεν του βγήκα επιθετικά και ενίοτε με αδικαιολόγητο πάθος; Τώρα, ύστερα από είκοσι ολόκληρα χρόνια, καθώς ωριμάσαμε όλοι και βλέπουμε ότι η ελληνική οικονομία στροβιλίζεται στα ίδια προβλήματα, που και οι σοσιαλιστές και οι φιλελεύθεροι που κυβέρνησαν απεδείχθησαν ανίκανοι να τα λύσουν, είμαι πεπεισμένος ότι ενίοτε αδίκησα τον Τσοβόλα, όπως τον αδίκησε μια μεγάλη μερίδα της κοινής γνώμης παρασυρμένη κι αυτή από την εμπάθεια και προκατάληψη ορισμένων μέσων μαζικής ενημέρωσης εναντίον του. Γιατί αυτή η εμπάθεια; Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο Τσοβόλας ήταν ένας αυθεντικός πασόκος, που πίστευε ότι το κόμμα του θα φέρει τον σοσιαλισμό στην Ελλάδα και συνεπώς στην άσκηση της οικονομικής του πολιτικής είχε συχνά τις ακαμψίες που συνεπάγεται ο ιδεολογικός δογματισμός, εμπλουτισμένος με λαϊκίστικα συνθήματα. Αυτή όμως η φανατική εμμονή σε κρατικίστικες πολιτικές χαρακτήριζε και πολλούς άλλους υπουργούς του ΠΑΣΟΚ που βαρύνονται μάλιστα με τη λήψη σκληρών μέτρων που δυναμίτισαν την οικονομία. Γιατί, λοιπόν, το μένος του κατεστημένου μόνο κατά Τσοβόλα; Η καταγωγή Νομίζω ότι η απάντηση στο ερώτημα αυτό που πάντα με βασάνιζε είναι σύνθετη και, πάντως, δεν είναι μόνο πολιτική. Ο Τσοβόλας, λοιπόν, δεν άρεσε στο κατεστημένο, γιατί η καταγωγή του ήταν λαϊκή και ξεχώριζε σαν ο καθημερινός άνθρωπος του δρόμου, ακόμη και από τους λουσάτους συντρόφους του που, όταν ανεδείχθησαν στην εξουσία, άλλαξαν ντύσιμο, τρόπους συμπεριφοράς, μετακόμισαν στα πολυτελή προάστια και κυκλοφορούσαν απρόσιτοι μέσα στα πολυτελή κυβερνητικά αμάξια, ακολουθούμενοι από φρουρούς και παρακοιμωμένους. Ο Τσοβόλας από πριν το ’81, που ήταν στέλεχος και μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΠΑΣΟΚ, επί 8 χρόνια που χρημάτισε υπουργός, εν συνεχεία αρχηγός του ΔΗΚΚΙ και τώρα μεγαλοδικηγόρος έμενε και μένει στο μικροαστικό διαμέρισμα της Αχαρνών 300. Ως υπουργός πήγαινε στην Καραγεώργη Σερβίας με το λεωφορείο, όπως και ο Κουλουριάνος και δεν είχε φρουρούς. Αποδεικτικό στοιχείο τρανό ότι η αντιπάθεια κάποιων προς τον Τσοβόλα είχε στοιχεία κοινωνικού ρατσισμού, ήταν το δημοσίευμα του «Βήματος» με το οποίο εσκιαγραφείτο η προσωπικότητα και η δραστηριότητα του Τσοβόλα και το οποίο είχε τον τίτλο «Ο Μήτσος της Ρήνης από τους Μελισσουργούς της Αρτας!» και υπότιτλο «Ο γιος του αγωγιάτη!». Το άρθρο καθρέφτιζε τη στάση της ελιτίστικης Αριστεράς απέναντι σε έναν πολιτικό που δεν είχε πίσω του σόι, δεν ήταν από τζάκι και δεν το έπαιζε προοδευτικός διανοούμενος. Ο λαός Ο Δημήτρης Τσοβόλας ήταν όντως από τους Μελισσουργούς, από τα Τζουμέρκα και ο πατέρας του ήταν πράγματι αγωγιάτης και αγωνιστής του ΕΑΜ. Συνελήφθη ο πατέρας του από τους Γερμανούς και έμεινε έγκλειστος στο κολαστήριο του Νταχάου μέχρι το 1944 και επιστρέφοντας στην Ελλάδα τον έστειλαν εξορία. Η κυρά Ρήνη, πάντως, που ζει ακόμη, δύο φορές που είχα πάει στο σπίτι της Αχαρνών με φίλεψε χορτόπιτες και κρεατόπιτες που θυμάμαι ακόμη τη νοστιμιά τους. Οσο, όμως, το κατεστημένο της εποχής μισούσε τον Τσοβόλα, άλλο τόσο και περισσότερο τον αγαπούσε ο απλός λαός και ιδιαίτερα τον λάτρευε ο κόσμος του ΠΑΣΟΚ. Το κοινωνικά ρατσιστικό δημοσίευμα του «Βήματος», που ήταν και εφημερίδα του ΠΑΣΟΚ, προκάλεσε λαϊκή θύελλα και χρειάστηκε να παρέμβει ο ίδιος ο Τσοβόλας και ο κομματικός μηχανισμός, για να μην κάψουν τα φύλλα του στις πλατείες στα Γιάννενα, τη Λάρισα, την Αρτα κ.λπ. Μέχρι και λαϊκές συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας έγιναν τότε, στις οποίες κυριαρχούσε το σύνθημα: «Τιμή και δόξα στον γιο του αγωγιάτη!». Πού οφειλόταν, άραγε, αυτή η αγάπη των ανώνυμων οπαδών του ΠΑΣΟΚ και έφτανε μέχρι του σημείου στις συγκεντρώσεις του κόμματος οι οπαδοί να υψώνουν πανό με φωτογραφίες του Ανδρέα, αλλά και του Δημήτρη; Νομίζω ότι οι μη προνομιούχοι έχουν πάντα ένα αλάνθαστο ένστικτο και είχαν αντιληφθεί ότι ο Τσοβόλας ήταν σεμνός, εργατικός και προπαντός έντιμος. Θα μου πείτε ότι χιλιάδες άνθρωποι της διπλανής μας πόρτας έχουν τα ίδια προτερήματα και όμως δεν έχουν αξιωθεί κοινωνικής αναγνώρισης. Σύμφωνοι, αλλά ο λαός βαθμολογεί πρώτα τους άρχοντές του, αυτούς που τον κυβερνούν και δυστυχώς οι αρετές που έχουν οι απλοί άνθρωποι σπανίζουν ενίοτε στους υπουργούς, τουλάχιστον σε πάρα πολλούς! Η εντιμότητα του Τσοβόλα, η ακεραιότητά του στη διαχείριση του δημοσίου χρήματος δεν αμφισβητήθηκε ποτέ και αναγνωρίστηκε και από τους πολιτικούς του αντιπάλους. Οκτώ ολόκληρα χρόνια στο υπουργείο Οικονομικών και δεν βρέθηκε κάτι να καταμαρτυρήσουν σε βάρος του υπουργοί της Νέας Δημοκρατίας που τον διαδέχθηκαν, πολλοί από τους οποίους μάλιστα τον μισούσαν για την επιθετικότητα που είχε δείξει και ο ίδιος εναντίον τους, όταν ήταν υπουργός. Είναι γνωστό ότι ιδιαίτερα προς τον πρόεδρο της Ν.Δ. Κώστα Μητσοτάκη η συμπεριφορά του ήταν μερικές φορές απρεπής, γιατί τον παρέσυρε προς την κατεύθυνση αυτή ο Μένιος Κουτσόγιωργας. Αλλά και οι σχέσεις του με την κομματική τρόικα (Γεννηματάς, Τσοχατζόπουλος, Λαλιώτης), δεν ήταν οι καλύτερες δυνατές, και πάντως όχι συντροφικές. Τον αντιπαθούσαν, γιατί ήταν δημοφιλής και τον φθονούσαν, γιατί μετά τον Ανδρέα εισέπραττε τα περισσότερα χειροκροτήματα από τον λαό στις συγκεντρώσεις. Γενικά, ο Τσοβόλας μπορεί να ήταν ένας «μπρούτος» πασόκος, αλλά δεν ήταν ποτέ άνθρωπος του κομματικού μηχανισμού και όταν τον έπαιρνε η νομενκλατούρα τηλέφωνο δεν έκανε τα χατίρια των κομματικών που ζητούσαν όλο και νέους διορισμούς. Γι’ αυτό και αυτοί μιλούσαν απαξιωτικά γι’ αυτόν κατηγορώντας τον σαν τον «τσιγκούνη Ηπειρώτη που έχει καβούρια στην τσέπη»! «Τσοβόλα δώσ’ τα όλα» Γνωρίζω ότι από το κατεστημένο που τον μισούσε το όνομα Τσοβόλας έχει γίνει συνώνυμο με τη σπάταλη οικονομική διαχείριση του ΠΑΣΟΚ, που οδήγησε σε πολλαπλασιασμό του δημοσίου χρέους, καθώς πολλές κοινωνικές παροχές χρηματοδοτήθηκαν όντως με δανεικά. Ολοι θυμόμαστε ότι η περίφημη φράση του Ανδρέα Παπανδρέου στην προεκλογική συγκέντρωση του Ιουνίου ’89 στο Περιστέρι «Τσοβόλα δώσ’ τα όλα», έμεινε στο πολιτικό λεξιλόγιο από τότε μέχρι σήμερα σαν αποδεικτική ότι ο Τσοβόλας ως υπουργός Οικονομικών πήρε δήθεν εντολή από τον Παπανδρέου να μοιράσει χρήματα, για να κερδηθούν οι εκλογές! Και όμως, αυτό δεν είναι αλήθεια, και το γνωρίζω πολύ καλά, γιατί από το ρεπορτάζ που έκανα καθημερινά στο υπουργείο Οικονομικών δεν μου προέκυψε ποτέ στοιχείο ότι στην προεκλογική περίοδο του ’89 διετέθησαν χρήματα για παροχές. Αλλωστε, ο Ανδρέας με την ευφυΐα που τον διέκρινε και το αλάνθαστο πολιτικό του κριτήριο, μου είχε πει ένα πρωί που είχα ανέβει στο σπίτι της Πολιτείας που ζούσε με τη Δήμητρα: «Οι παροχές της τελευταίας στιγμής δεν έχουν νόημα, γιατί δεν πείθουν τους ψηφοφόρους». Εν πάση περιπτώσει ο Τσοβόλας έχει αθωωθεί για την κατηγορία αυτή από τον υπουργό της Ν.Δ. που τον διεδέχθη, τον κ. Γιάννη Παλαιοκρασσά, ο οποίος απαντώντας σε σχετική ερώτηση στη Βουλή διαβεβαίωσε ότι ο προϋπολογισμός του ’89, τον οποίο εκτέλεσε για το πρώτο εξάμηνο ο Τσοβόλας είχε αύξηση δαπανών 14% έναντι πρόβλεψης 18% και από το αποθεματικό δεν είχε δαπανηθεί ούτε μια δραχμή. Εργο Οσον αφορά την περιώνυμη φράση του Ανδρέα, το περιεχόμενό της δεν ήταν οικονομικό. Είναι γνωστό ότι στις εκλογές του Ιουνίου ’89 το ΠΑΣΟΚ όδευε προς την αναμέτρηση μέσα σε ένα αποπνικτικό κλίμα σκανδαλολογίας και ηθικής παρακμής με αφορμή την υπόθεση Κοσκωτά. Στη συγκέντρωση στο Περιστέρι ο Τσοβόλας δεν ήταν παρών, γιατί ήταν στη Βουλή, υπερασπιζόμενος ένα φορολογικό πολυνομοσχέδιο. Ο Ανδρέας, μιλώντας σε ένα πλήθος που ανάμεσα στα άλλα φώναζε «Τσοβόλα – Τσοβόλα» είπε τη φράση αυτή, για να εξηγήσει, γιατί ο κόσμος του ΠΑΣΟΚ αγαπούσε τον Τσοβόλα. Γιατί πράγματι είχε εδραιωθεί τότε στους οπαδούς του ΠΑΣΟΚ και όχι αδικαιολόγητα ότι ο Τσοβόλας ως υπουργός υπερασπιζόταν τους χαμηλόμισθους και εφάρμοζε μια προοδευτική φορολογική πολιτική ελάφρυνσης των βαρών για τα χαμηλά εισοδήματα. Και εν πάση περιπτώσει είχε κάνει και έργο, εκσυγχρονιστικό και αναπτυξιακό στο υπουργείο Οικονομικών όλα αυτά τα χρόνια. Θυμίζω: 1. Την εφαρμογή του συστήματος της φορολογίας με βάση τις αντικειμενικές αξίες στη μεταβίβαση ακινήτων, που είχαν προετοιμάσει οι κ.κ. Δρεττάκης και Κουλουριάνος. Τα παζάρια φορολογουμένων και εφοριακών κόπηκαν με το μαχαίρι και η αγορά ακινήτων εξυγιάνθηκε και αναπτύχθηκε, καθώς ο Τσοβόλας όρισε τις πρώτες αντικειμενικές στο 50% των αγοραίων τιμών. 2. Εισήγαγε τον ΦΠΑ, καταργώντας δεκάδες έμμεσους φόρους (ΦΚΕ, χαρτόσημο κ.λπ.), καθιστώντας την έμμεση φορολογία προοδευτική, αφού όρισε συντελεστή 6% για τα είδη λαϊκής κατανάλωσης, 16% για τις υπηρεσίες και 36% για τα είδη πολυτελείας. 3. Θεσμοθέτησε τον μοναδικό συντελεστή καθαρού κέρδους στους μικρομεσαίους. 4. Θεσμοθέτησε την υποχρέωση των εφοριών να αποδέχονται ως ειλικρινή τα βιβλία όλων των επιχειρήσεων, εφόσον δεν υπήρχαν οριστικές και δικαστικά βεβαιωμένες παραβάσεις του Κώδικα Φορολογικών Στοιχείων. 5. Εδωσε την επιδότηση ενοικίων κ.λπ. Βέβαια, ο κ. Τσοβόλας εφάρμοσε την οικονομική πολιτική του ΠΑΣΟΚ, που με τις ακαμψίες της, τις τριτοκοσμικές της περιπλανήσεις και τις σπατάλες καθήλωσε την ελληνική οικονομία στη δεκαετία του ’80. Ο Τσοβόλας με την κομματική αφοσίωση στις σοσιαλιστικές αρχές του ΠΑΣΟΚ τρόμαξε όντως την ιδιωτική πρωτοβουλία και δεν βοήθησε στα ανοίγματα που επιχείρησαν τη δεύτερη τετραετία οι κ.κ. Κ. Σημίτης και Τάκης Ρουμελιώτης. Ομως, αυτά τα λάθη του δεν αρκούν, για να εξηγήσουν την κατασυκοφάντηση που υπέστη από το κατεστημένο. Εφταιγε όμως γι’ αυτό και ο κλειστός χαρακτήρας του και η προκλητική του αδιαφορία να κάνει δημόσιες σχέσεις. Θυμάμαι εντυπωσιασμένος ότι στο Ειδικό Δικαστήριο για το σκάνδαλο Κοσκωτά (όπου τον εγκατέλειψαν όλοι οι σύντροφοί του και δικάσθηκε αναιτίως), όταν προσήλθαν να καταθέσουν οι τρεις μεγαλοεκδότες και κατήγοροι του Ανδρέα, οι Λαμπράκης, Μπόμπολας και Τεγόπουλος, τους σύστησε στον Τσοβόλα ο διεθυντής του «Βήματος» κ. Στ. Ψυχάρης. Ο Τσοβόλας τους έβλεπε και τους τρεις για πρώτη φορά! Γνωρίζετε κανέναν υπουργό που να έμεινε μια οκταετία και να μην επεδίωξε να γνωρισθεί και να καλλιεργήσει καλές σχέσεις με τους μεγαλοεκδότες; Αν γνωρίζετε από παλαιά ή και τώρα πείτε τον μου, να τον μάθω και εγώ! Γιατί εγώ γνωρίζω υπουργούς που κυριολεκτικά κολακεύουν, αν δεν γλείφουν τους συγκεκριμένους εκδότες!

Hμερομηνία : 10-05-2008 Copyright:  http://www.kathimerini.gr

Απαγορεύεται αυστηρά

Με κουράζει εξαιρετικά η διαδρομή από τη δουλειά στο σπίτι. Παλιότερα δεν με ένοιαζε. Έπαιρνα την εφημερίδα μου στο λεωφορείο και περίμενα υπομονετικά, μετά το μποτιλιάρισμα να φτάσω στο ζεστό μου κρεβατάκι. Πολλά χρόνια μαγκούφης, το ‘χα συνήθεια μετά τη δουλειά να κοιμάμαι κανά διωράκι. Έπειτα ξύπναγα, πήγαινα στον κυρ-Βαγγέλη  τον ταβερνιάρη του «Δελφοί», και έτρωγα ό,τι έβγαζε εκείνη την ημέρα το τσουκάλι.

Τώρα πια, όμως, με κουράζει. Γέρασα μάλλον. Με ενοχλεί που δεν βρίσκω θέση καμιά φορά στο λεωφορείο. Με ενοχλεί που κάνει πάρα πολύ ώρα για να φτάσει. Με ενοχλεί  που τα μεσημέρια δεν μπορώ να κοιμηθώ εύκολα. Με ενοχλεί  που δεν με περιμένει κανένας στο σπίτι…

Σήμερα το μεσημέρι, όμως , με ενόχλησε και κάτι άλλο. Όπως κάθε φορά που γύρναγα από τη δουλειά , έβγαλα το κλειδί, άνοιξα την εξώπορτα και κάλεσα το ασανσέρ. Μένω στον τρίτο και δεν είναι εύκολο πια να ανεβαίνω με τα πόδια. Άλλο ένα δείγμα ότι παραμεγάλωσα. Όταν ο ανελκυστήρας ήλθε,  μπήκα και κοιτάχτηκα στον καθρέφτη. Έχω πια μπόλικες ρυτίδες και ήμουν ελαφρά κουρασμένος στην όψη και με τσαλακωμένο πουκάμισο. Όσο και να το προσέχω -από παιδί  αυτό- με εκνευρίζουν τα τσαλακωμένα πουκάμισα. Αλλά μετά το οκτάωρο  είναι τελικά αναπόφευκτο..

Τότε την είδα. Στην αρχή  δεν την πρόσεξα. Όχι ότι δεν ήταν εντυπωσιακή. Απλά ήμουν πολύ κουρασμένος. Όταν όμως γύρισα την πλάτη μου στο καθρέφτη για να βγω από το ασανσέρ, στεκόταν εκεί, στον διπλανό τοίχο του εσωτερικού του ασανσέρ, δίπλα στα κουμπιά  του…

Μάλιστα, για μια στιγμή δεν το πίστεψα. Λέω , δεν είναι δυνατό, κάποιο λάθος έχει γίνει. Κι όμως, ήταν καθαρή και απαστράπτουσα μπροστά μου. Όχι ιδιαίτερα μεγάλη, με μαύρα έντονα γράμματα: «Απαγορεύεται αυστηρώς το κάπνισμα».

Το ‘χε φέρει κάποιος, ο στρατηγός του δευτέρου νομίζω, στην περασμένη συνέλευση ιδιοκτητών σαν θέμα, αλλά δεν θυμάμαι αν είχε ψηφιστεί. Δεν με ένοιαζε και ιδιαίτερα εξάλλου· δεν είμαι καπνιστής. Έκανα ως φοιτητής κανά τσιγαράκι , πέρασαν δεκαετίες από τότε…

Η πινακιδούλα, όμως, με ενόχλησε. Με ενόχλησε αφόρητα. Ένοιωσα ξαφνικά την καταπίεση να χτυπάει τα μηνίγγια μου, σαν τότε ,  που ήμασταν στην Σχολή ακόμη και ακούγαμε Θεοδωράκη σαν πράξη αντίστασης, ακόμα κι αν προτιμούσαμε τα κλαρίνα. Και γκόμενα έριχνες ευκολότερα με Θεοδωράκη. «Απαγορεύεται αυστηρά ο Θεοδωράκης» τότε. «Απαγορεύεται αυστηρά το κάπνισμα» τώρα. Μια ζωή  κάτι θα απαγορεύεται , ακόμα και αν αυτό το κάτι είναι ακίνδυνο, όπως η μουσική. Αν και τελικά, έχω αρχίσει να πιστεύω ότι η μουσική έχει περισσότερη δύναμη από ό,τι πίστευα μικρός…

Βγήκα από το ασανσέρ ακόμα πιο κουρασμένος, Ταλαιπωρημένος. Πάλι δεν κοιμήθηκα το μεσημέρι. Θυμήθηκα ένα βράδυ σε μια μπουάτ στην Πλάκα, που τραγουδούσα με τον Στέλιο αντάρτικα τραγούδια, χωρίς να είμαι αντάρτης ή αντιστασιακός ή οτιδήποτε. Το ‘κανα για την Ελένη, την μελαχρινή κουκλίτσα από την Κυψέλη. Ωραία γυναίκα! Θα μπορούσε να γίνει και γυναίκα μου. Γιατί δεν έγινε άραγε; Γιατί δεν τολμάμε να κάνουμε ή να πούμε πράγματα, που αν τολμούσαμε  θα γινόταν η ζωή μας  φωτεινότερη; Φοβόμαστε να πολεμήσουμε το γκρίζο. Όχι, όχι. Φοβόμαστε να πολεμήσουμε γενικά. Νεοελληνική ‘σκασίλα’ για τα πάντα…

Στις επτά ξεκίνησα για την ταβέρνα. Με περίμενε ο Βαγγέλης. Μου είχε πει πως σήμερα θα ‘χε γίγαντες πλακί  και μου αρέσουν πολύ. Δεν μπήκα στο ασανσέρ. Πήρα τις σκάλες. Ό,τι δεν μπορείς να το πολεμήσεις, προσπάθησε να το αποφύγεις.

Σε δυο ώρες, και μετά από ένα πιάτο γίγαντες, κρασάκι και κουβεντούλα, που μου γύρισαν τη διάθεση και το κέφι  μου (άλλο τυχερό κληρονομικό χάρισμα των Ελλήνων· ευτυχούν εύκολα!)  κάλεσα το ασανσέρ  να ανέβω στον τρίτο. Ήταν αδύνατο να πάρω σκάλα. Όχι για μια πινακίδα!

Όταν ήλθε ο ανελκυστήρας , την έψαξα. Αλήθεια, δεν έκανα να την αποφύγω καθόλου , πήγα κατευθείαν να την αναζητήσω με τη ματιά μου , δίπλα στα κουμπιά. Αλλά ήταν μόνο ένα σημάδι,  ελάχιστο, αυτό που αφήνει, σαν απομεινάρι την παρουσία κάποιου περιορισμού πίσω του.

Η πινακίδα ήταν στραβά βαλμένη στο κάτω μέρος του καθρέφτη. Προφανώς και κάποιος άλλος είχε πειραχτεί , ίσως ο Δημήτρης, ο νεαρός φοιτητής του δευτέρου που μένει δίπλα στον στρατηγό και δέχεται τις περισσότερες παρατηρήσεις για την ελάχιστη φασαρία που μπορεί να δημιουργεί η τηλεόρασή του ή η κιθάρα  του πότε πότε…  Γέλασα πονηρά, και βγήκα χαρούμενος από το ασανσέρ.

Το επόμενο πρωί  είχα έναν καλό λόγο να βγω από το σπίτι μου. Ήθελα να δω αν η πινακίδα ήταν ακόμα στο κάτω μέρος του καθρέφτη στραβοβαλμένη και αδιάφορη. Στενοχωρήθηκα για κάποια δεύτερα. Η πινακίδα ήταν στην θέση της…

 

Ούτε ένα δεύτερο σκέψης δεν χρειάστηκα φυσικά. Την ξεκόλλησα και την κόλλησα στο ταβάνι. Πιο αόρατη από ποτέ. Η μέρα μου έγινε λαμπρότερη. Στη δουλειά αδημονούσα να τελειώσει το ωράριο. Ποτέ δεν είχε γίνει τόσο βασανιστικό το οκτάωρο… Τόσο μεγάλη και ατέλειωτη η διαδρομή  του αστικού προς το σπίτι…

Κάλεσα αμέσως το ασανσέρ. Με παιδική χαρά. Μπήκα σφυρίζοντας αδιάφορα στον παράδεισό μου. Η πινακίδα στη θέση της. Την πήρα και την κόλλησα στον άλλο τοίχο εντελώς ανάποδα. Δεν διαβαζόταν καν. Βγήκα χαρούμενος και πήγα για ύπνο. Εκείνο το μεσημέρι όχι μόνο κοιμήθηκα, αλλά είδα και υπέροχα χρωματιστά όνειρα· είδα ότι χούφτωνα την Ελένη, και ότι πήγα εκδρομή στο Ναύπλιο μαζί της. Της τραγουδούσα Θεοδωράκη και αυτή με φίλαγε…

Το απόγευμα έφυγα για την ταβέρνα. Κάλεσα το ασανσέρ με απίστευτη χαρά. Είχα βρει το νέο μου παιχνίδι , πιο επαναστατικό από ποτέ. Η πινακίδα ήταν στην θέση που την είχε βάλει  το δεύτερο πειραχτήρι της παρέας. Γέλασα ικανοποιημένος. Λέω να κάνω συμμαχία μαζί του. Δεν θα την αλλάξω. Θα την αλλάζω μόνο όταν την βλέπω στην θέση της.

Πράγματι, στην θέση της την είδα αργότερα , όταν επέστρεψα από την ταβέρνα. Παρόλο που με βάρυναν τα σουτζουκάκια, χαμογέλασα  και σαν πεντάχρονο σηκώθηκα στις μύτες των παπουτσιών μου να την ξεκολλήσω  και να την ξανακολλήσω στο ταβάνι. Μπήκα σφυρίζοντας στο σπίτι και ξαναονειρεύτηκα την Ελένη. Είδα ότι της τραγούδαγα Θεοδωράκη , και αυτή με θαύμαζε και με φιλούσε…

Η ιστορία συνεχίστηκε καμιά βδομάδα.. Η αυστηρή πινακιδούλα , πότε στον τοίχο στη θέση της, πότε στο πάτωμα και πότε στο ταβάνι. Λες και έπαιζε και αυτή μαζί μας. Είχε αρχίσει σαφώς να χαλά η κόλα της. Σε λίγο καιρό θα ήταν για πέταμα. Είχε πολύ γέλιο. (Απορία νεοέλληνα: Την πληρώσαμε στα κοινόχρηστα έξοδα; )

Μια τρίτη απόγευμα, μετά τη δουλειά, επέστρεψα σφυρίζοντας στο σπίτι μου. Κάλεσα το ασανσέρ και με χαρά διαπίστωσα ότι η πινακίδα ήταν στην αρχική θέση της. Άρα, θα χα εγώ την «τιμή» να της αλλάξω θέση. Τότε όμως -και ευτυχώς πριν προβώ στο παιδικό μου παιχνιδάκι- είδα και το άλλο: Στην γωνία του ασανσέρ, ακριβώς καταπάνω στην πινακιδούλα, το άγρυπνο μάτι μιας κάμερας, βαλμένης για τον ίδιο σκοπό  που μια πινακιδούλα δεν ήταν ικανή να επιτελέσει: την αφαίρεση της ελευθερίας μας. (Απορία νεοέλληνα: Μπήκε και η αγορά της κάμερας στα κοινόχρηστα; )

Ένοιωσα να με φιμώνουν και να μην μπορώ να κάνω κάτι. Πάλι με πίεσαν τα μηνίγγια μου,  πάλι δεν μπόρεσα να κοιμηθώ το μεσημέρι , πάλι ο Βαγγέλης είχε γίγαντες (από μικρός είχα την εντύπωση ότι μερικάμικροπράγματα επαναλαμβάνονται μόνο και μόνο για να αντιλαμβανόμαστε  τη γελοιότητα των καταστάσεων…)

Όταν γύρισα , η πινακίδα ήταν στην θέση της, το ίδιο και η κάμερα. Με κοίταζε και την κοίταζα. Έφτασα στον όροφό μου, βγήκα έξω και ξανάρθε  ο πόνος στα μηνίγγια. Ένοιωσα ξανά την ηλικία μου. Είμαι 57 ετών , καθόλου μικρός για μπακούρι. Καθόλου μικρός για να αλλάζω θέση σε μια πινακιδούλα. Καθόλου μικρός για να με συλλάβει η κάμερα , να με δείξουν στην γενική συνέλευση ιδιοκτητών και να μου κάνουν συστάσεις… Το ίδιο βράδυ ονειρεύτηκα την Ελένη. Της τραγούδαγα Θεοδωράκη , αλλά πάνω που πήγε να με φιλήσει, μπήκε η αστυνομία μέσα και με σημάδεψε με μια κάμερα. «Απαγορεύεται αυστηρώς ο Θεοδωράκης» μου επισήμανε το όργανο. «Μπορώ τουλάχιστον να καπνίσω;» τον ρώτησα. «Απαγορεύεται αυστηρώς το κάπνισμα» μου ξανάπε το όργανο, σημαδεύοντάς με πάντα με την κάμερα….

Ξύπνησα ιδρωμένος. Και γέρος. Και ανήμπορος. Και δυστυχισμένος. Δυστυχισμένος που δεν είχα την Ελένη δίπλα μου. Που αντ’ αυτής είχα μια κάμερα στο ασανσέρ και μια πινακίδα να μου χτυπάει τα μηνίγγια μου.

Στην επόμενη συνέλευση ιδιοκτητών , ο στρατηγός κράδαινε περήφανος μια κασέτα με τον Δημήτρη επί τω έργω της αφαίρεσης και επανακόλλησης της πινακίδας πάνω ακριβώς από την κάμερα. Σπουδαίο παιδί! Του έγιναν οι σχετικές συστάσεις και εκείνος γέλαγε αθώα, παιδικά. Το ίδιο βράδυ τον κάλεσα στο ταβερνάκι. Φάγαμε μαζί τα σουτζουκάκια του Βαγγέλη.

Μετά από αυτήν την συνέλευση, απέκτησα έναν  πολύ μικρότερό μου φίλο και την κακιά συνήθεια να καπνίζω. Πάντα  και  μόνο μέσα στο ασανσέρ.

 

 

υγ. Το διήγημα έχει κερδίσει στο λογοτεχνικό διαγωνισμό του Περιοδικού Ως3 και αναμένεται να εκδοθεί  στην 1η συλλογή διηγημάτων του. Για περισσότερες πληροφορίες   http://www.os3.gr/

Δεν είμαι Αθηναίος ούτε Έλληνας Πολίτης Αλλά Πολίτης του Κόσμου

Ο Σωκράτης είναι από τις πιο αινιγματικές φιγούρες στην ιστορία της φιλοσοφίας: Δεν έγραψε ούτε μία λέξη, κι όμως, είναι από τους φιλοσόφους που άσκησαν τεράστια  επίδραση στην ευρωπαική σκέψη -ίσως αυτό οφείλετε και στο δραματικό τρόπο με τον οποίο τέλειωσε και η ζωή του..

Πίστευε πως φιλόσοφος είναι κάποιος που αναγνωρίζει  πως υπάρχουν πολλά που δεν μπορεί να καταλάβει και που τον προβληματίζουν.  Μ αυτή την έννοια είναι πιο έξυπνος από πολλούς που κοκκορεύονται  ότι ξέρουν κάποια πράγματα  , ενώ στ΄αλήθεια τίποτα δεν γνωρίζουν.  Ο ίδιος έλεγε ¨εν οίδα οτι ουδέν οίδα¨.

Ενώ όμως συνεχώς έλεγχε την έκταση της γνώσης του (μία μέθοδο που επρόκειτο να χρησιμοποιήσει  ο Ρενέ Ντεκάρτ δύο χιλιάδες περίπου χρόνια αργότερα) ο Σωκράτης  πίστευε  πως ο άνθρωπος ειναι δυνατό να συλλάβει τις απόλυτες  αλήθειες του σύμπαντος. Κατάλαβε πως ήταν απαραίτητο να εξασφαλίσει ένα σταθερό θεμέλιο  στον αγώνα του ανθρώπου  για την γνώση και πίστευε ότι το θεμέλιο αυτό υπάρχει στην ανθρώπινη λογική.

Το 399πχ ο Σωκράτης κατηγορήθηκε  ότι εισάγει ¨κοινά δαιμόνια¨ (η θεική , εσωτερική φωνή που ισχυριζόταν πως  άκουγε)  και διαφθείρει τους νέους και επίσης  ότι δεν πιστεύει στους υπάρχοντες θεούς. Αν και το πολίτευμα της Αθήνας ήταν μία από τις πρώτες δημοκρατίες στον Κόσμο , ο Σωκράτης κήρυττε προς πάσα κατεύθυνση  την πεποίθησή του  ότι ήταν προτιμότερο να  διοικείται το κράτος από ένα άτομο, τον ¨ειδήμονα¨ , όπως τον περιέγραφε. Ορισμένοι θεώρησαν  τις τολμηρές  απόψεις του Σωκράτη  απειλή για τα θεμέλια της αθηναικής ζωής.  Ανήσυχοι  για την αντιδημοκρατική του  επιρροή πάνω σε πολλούς νεαρούς  αριστοκράτες (ανάμεσα στους οποίους και ο Πλάτωνας) , που είχαν έρθει σε  επαφή με την σωκρατική σκέψη ,  οι δικαστές τον κριναν ένοχο με ελάχιστη πλειοψηφία.

΄Συμβατικά είναι το χρώμα, το γλυκό, το πικρό και αληθινά, τα άτομα και το κενό΄

Ο Δημόκριτος καταγόταν από τα Άβδηρα, μια μικρή πόλη στα βόρεια παράλια του Αιγαίου.

Πίστευε ότι ο κόσμος είναι φτιαγμένος από αμέτρητα είδη ατόμων. Ορισμένα είναι σφαιρικά και λεία , άλλα με ανώμαλη επιφάνεια και οδοντωτά. Επειδή ακριβώς είναι τόσα πολλά και διαφορετικά μεταξύ τους, μπορούν να ενωθούν και να φτιάξουν  ένα σωρό πράγματα …Αλλά όσα και αν είναι , όσο διαφορετικά και αν είναι , ειναι όλα τους αιώνια , μόνιμα  και αόρατα.

Όταν ένας οργανισμός πεθαίνει και αρχίζει να αποσυντίθεται, τα άτομα που το αποτελούσαν σκορπίζονται και μπορούν να συνδυαστούν με άλλα και να αποτελέσουν  ένα νέο σώμα. Τα άτομα κινούνται ελεύθερα στο χώρο, αλλά , επειδή η κίνησή τους είναι περιστροφική ,  αλληλοέλκονται και μπορούν να ενωθούν και να δημιουργήσουν όλα όσα βλέπουμε γύρω μας.

Η απάντηση του Δημοκρίτου στο ζήτημα της αλλαγής ήταν πως κανένα μεμονωμένο άτομο (η βασική μονάδα που λέγαμε, και από την οποία δημιουργήθηκαν τα πάντα) δεν αλλάζει τελικά. Αντίθετα , κατέληξε ότι  το μόνο που πραγματικά αλλάζει είναι η διάταξη των  ατόμων .

Όσο για την ψυχή, αυτή βέβαια δεν μπορεί να αποτελείται από άτομα, από ύλη.. ο Δημόκριτος πίστευε ότι η ψυχή είναι φτιαγμένη από ειδικά άτομα, σφαιρικά και λεία, τα ΅άτομα της ψυχής΅ . Όταν ένας άνθρωπος πεθαίνει , τα άτομα της ψυχής  του σκορπίζονται  προς κάθε κατεύθυνση  και έτσι μπορούν  να ενωθούν με κάποια  άλλη ψυχή- που εκείνη την στιγμή γεννιέται. Αυτό σημαίνει ότι η ψυχή του ανθρώπου δεν έιναι αθάνατη , μία πεποίθηση που πολύ συμμερίζονται ως σήμερα. Πιστεύουν , όπως ο Δημόκριτος , ότι η ψυχή  είναι συνυφασμένη  με το μυαλό και πως δεν μπορούμε να έχουμε κανενός είδους συνείδηση όταν το μυαλό πεθάνει.